kosovalı A.

Dişi Köpeklerde Yalancı (Hayali) Gebelik


Kızgınlık dönemi sonrasında çiftleşme olsun veya olmasın
gebelik belirtilerinin görülmesi ile ortaya çıkan duruma
yalancı gebelik denir. Tüm hayvanlarda görülebilir ancak
sıklıkla köpeklerde gözlenmiştir ve genel olarak sebebin
hormonlar ve psişik faktörler olduğu kabul edilmektedir.

Yalancı gebelikte görülen belirtiler

Karın şişer ve gerginleşir.
İştah artar.
Memelerde büyüme ve süt birikimi olabilir.
Oyuncaklara olan ilgisi normal zamanlara göre çok artmıştır ve
oyuncaklarını devamlı sağa sola taşıma eğilimindedir. Çoğu
zaman aynen normal doğumda olduğu gibi doğum hazırlıkları bile
yapabilir. Bu dönemde yumurtalıklarda ve uterus dokusunda da
hormonların etkisi ile değişimler olmaktadır.
Üst üste bir kaç kızgınlık sonrası yaşanan yalancı gebelik
olaylarında rahim iltihabı meydana gelme riski oldukça
fazladır.

Yalancı hamilelikte en büyük sorunlardan birisi memelerde süt
birikimidir. Bu nedenle yapılacak ilk iş sütün geriletilmesine
yönelik bir tedavi olmalıdır. Memelerde ki sütün sağılması
meme bezlerini aktive edeceğinden bundan kaçınılmalıdır.
Ayrıca uygulanacak hormon tedavilerinin sakıncalarınıda göz
önünde tutmalısınız. Bu konuda mutlaka veteriner hekiminizden
yardım almalısınız.
Unutmayın. Yalancı hamilelik genelde tekrarlayan bir sorundur.
Bu tür bir sorunun önüne geçmenin en radikal çözümü
kısırlaştırma yapmaktır.

Dişi Köpeklerde Kısırlık


Dişi köpeklerde çeşitli nedenlere bağlı olarak hamile kalamama
ve yavru alamama haline kısırlık denir. Dişi üreme sistemi
veya doğuma kadar olan normal evrelerin herhangi bir
aşamasında meydana gelebilecek her türlü bozukluk kısırlığa
neden olabileceği gibi doğmasal veya edinsel olarak gelişen
pek çok yapısal bozukluk da aynı şekilde kısırlık sebebi
olabilir.

Dişi köpeklerdeki kısırlık geçici veya kalıcı olabilir. Bazen
hamile kalmış ve doğum yapmış bir dişide edinsel nedenlere
bağlı olarak daha sonra oluşan kısırlık görülebileceği gibi
doğmasal anomaliler nedeniyle de kısırlık görülebilir.

Sonradan oluşan kısırlıkların tedavi ile giderilme olasılığına
karşın doğmasal olan kısırlıkların giderilmesi pek mümkün
değildir.

Dişi köpeğe bağlı kısırlık nedenleri çok çeşitlidir.
Çiftleşmeye engel olan her türlü neden kısırlık sebebi
olabilir. Bu nedenle kısırlık sebeplerini aşağıdaki gibi
gruplandırabiliriz;

Dişi genital organlarında yapısal bozukluklar
Dişi genital organlarında işlevsel bozukluklar
Hastalıklar
Beslenme ve çevresel faktörler
Dişi genital organlarında yapısal bozukluklar

Doğmasal veya edinsel olarak şekillenebilir. Bu bozukluklar
anatomik olarak dişi genital organlarında gelişmiş arazlardır
ve genital organlarda normal yapının bozulmasına bağlı olarak
fonksiyonel bozukluklar da gelişmiştir.

Dişi köpeklerde infertiliteye neden olabilen ancak nadir
görülen kalıcı hymen ve tek kornu olması gibi doğmasal
anomalilerde de yavru almak çok ender görülebilir.

Ancak vulvanın stenozu veya perivulvar dermatitis gibi edinsel
bir neden ise uygun bir tedavi ile giderilebilir ve yavru
alınabilir.

Dişi köpeklerde nadir olarak görülen hermaphroidismus
(intersex = çift cinsiyet) yalancı intersex veya gerçek
intersex şeklinde görülebilir. Gerçek intersex vakalarında hem
testisler hemde ovaryumlar gelişmiştir. Yalancı intersex
olgularında ise yavru iken dişi görüntüsü olan köpeğin
erişkinliğe geçtiği dönemde clitorisin büyüyerek gelişmesi ve
erkek özelliklerinin görülmesi söz konusudur. Operatif olarak
ve hormonal tedavi ile tek cinsiyetli hale getirilebilir ancak
yavru almak pek mümkün değildir.

Vulva, vestibulum ve vajinadaki daralmalar ve yapışmalar,
tümörler, uterus ile ovaryum arasında geçişi sağlayan
ovidukt?da ve uterusta tıkanmalar, vajina tabanında
hiperplaziler, uterusun prolapsusu, vajina prolapsusu gibi
nedenlerle de infertilite şekillenebilir. Uterus tümörleri
genellikle kötü huylu değildir ve yaşlı köpeklerde görülme
olasılığı daha yüksektir. Çoğunlukla genital kanalda kanamaya
ve pyometraya neden olabilirler.

Veneral tümör olarak tanımlanan vajina tümörleri çiftleşme ile
kolay bulaşabildiğinden sık görülür ve hızlı bir gelişim ile
büyüyerek vajinajı tamamen kaplayabileceği gibi vulvadan
dışarı da taşabilir.
Kemoterapi ve operatif tedavilerle olumlu sonuçlar alınabilir.

Ovariumdaki gelişim bozuklukları nedeniyle ovaryumların
birinin veya her ikisinin olmaması yada ovaryumların
gelişmemesi gibi anomalilerde kısırlığa neden olabilir. Ancak
ovarium kistleri dişi köpeklerde kısırlığın en sık görülen
nedenleri arasında sayılabilir.

Ovariumda seksüel siklus esnasında normal olarak gelişen
corpus luteumun hormonal nedenlere bağlı olarak kalıcı hale
geçmesi ve kistik bir yapı kazanması sık görülen kısırlık
nedenlerinden biridir.

Dişi genital organlarında işlevsel bozukluklar

Çoğunlukla kalıcı olmayan ve uygun tedavilerle yavru alma
olasılığı yüksek olan fonksiyonel bozukluklardır. Ancak
ovariumla ilgili anomalilere bağlı olarak geliştiklerinde
kalıcı bir infertiliteye de neden olabilirler. Örneğin
ovariumların olmamasına bağlı olarak yumurta üretiminin
yokluğu kalıcı bir infertilite nedenidir.

Östrusun olmaması, düzensizliği, kısa sürmesi gibi seksüel
siklus ile alakalı bozukluklar infertilite nedenleri arasında
önemli bir yer tutar. Dişi köpeğin erginliğe geç erişmesi ve
buna bağlı olarak östrusun görülmemesi nedeniyle geçici
infertilite yaşanabileceği gibi hipotriodizm, çift cinsiyet,
hormon uygulamaları, ovaryumun gelişmemiş olması ve kalıtım
gibi nedenlerle östrus hiç görülemeyebilir ve kalıcı
infertilite şekillenebilir. Dişi köpeğin beslenmesi de östrus
siklusunda etkindir. Örneğin obez veya kaşektik köpeklerde
siklusun düzensiz görülmesi mümkündür.

Köpeklerde normal östrus görülmesine karşın bu siklusta
ovulasyonun şekillenmeme durumuda söz konusudur. Bu durumda
erkek köpekle çiftleşme isteği olabilir ancak yavru alınamaz.
Ayrıca ?sakin kızgınlık? olarak adlandırılan durumda dişi
köpekte ovulasyon ve normal bir östrus siklusu olmasına karşın
kanama görülmeyebilir. Bu durum çiftleşme için uygun günün
tespit edilmesinde güçlük yaratabilir. Bu vakalarda dişi ve
erkek köpek bir arada uzun süreli tutularak çiftleştirme
yapılabilir ve yavru alınabilir.

Ovaryumdaki yapısal bozukluklar, özelliklede kistik ovaryum
nedeniyle ovulasyonun olmaması ve bu nedenle infertilite
köpeklerde sık görülür. Dış genital organlarda normal östrus
belirtileri görülebilir.Yani vulva ve vaginada kızarıklık,
ödem ve akıntı vardır. Dişide çiftleşme isteği görülür ancak
çiftleşme gerçekleşse bile yavru alınamaz. Operatif olarak
kistlerin uzaklaştırılması olasıdır ancak en radikal tedavi
şekli ovaryumların tamamen alınmasıdır.

Vulva, vagina ve uterustaki her türlü yapısal değişiklik
çiftleşmeye engel olacağından direkt olarak kısırlık nedenleri
olarak sayılabilir. Uygun bir tedavi ile giderilebilirler ve
yavru almak mümkün olabilir.




mydog.tr.cx alıntıdır