| |
| |||||||
07-12-2007
| #1 (permalink) |
  Bulunduğu yer: www.h4ck-info.org Mesajlar: 1.153        Rep Gücü: 6 Rep Puanı : 297 Rep Seviyesi:      |  Sülünler Sülünler biyolojik olarak Tavuğumsular (Galliformes) takımının Sülüngiller (Phasinadae) ailesinde incelenir. Kuş sınıflandırmacısı olan Linnaeus bu kuşa Latince Phasianus colchicus ismini vermiştir. Latince olan Phasianus ismi,“Phasis kuşu” anlamına gelen Yunanca “Phasianornis” ten gelmektedir. Phasis nehri bugün Gürcistan’ın Karadeniz’e dökülen ve şimdiki adı ile “Rioni nehri” olarak bilinen nehirdir. İngilizce’ ye de değişerek “Pheasant” ve “Fazan” olarak girmiştir. Tür adı olan “Colchicus” da “Phasis” nehri etrafındaki şehrin o dönemdeki ismi “Colchis” ten gelmektedir. Günümüzdeki adı ise Kolkheti şehridir. Yunanlı Argonauts’lar o dönemde “Phasiaornis” olarak isimlendirdikleri bu kuşa ismini, nehir etrafında yaşadıkları için vermişlerdir. Gerçektende bu tür sülünler sulak nehir kenarlarını ve ovalık alanları severler. Diğer dillerdeki adları şunlardır: İngilizce: Fazan Almanca: Fasan Fransızca: Faisan İspanyolca: Faisan Phasianus colchicus sülünleri gerçek sülünlerdir ve genel olarak halkalı sülünler olarak adlandırılırlar. Ancak bazı alttürlerin boyunlarında beyaz halka bulunurken bazı alttürlerde bulunmaz. Doğal dağılımları, batıda Türkiye’den başlayarak, Gürcistan, güneyde Volga nehri kıyıları , Azerbaycan ve İran’ın Hazar kıyıları, Kırgızistan, Çin, Kore, Tayvan’dan Burma’ya kadar uzanır. Sülünü İlk olarak Avrupa’ya Hazar bölgesinden 13. yy. da Romalıların götürdüğü sanılmaktadır. Sonradan bir çok alttür İngiltere ve ada ülkeleri, Güney doğu Norveç, İspanya, Fransa, İtalya, İsviçre ve Yunanistan olmak üzere bir çok Avrupa ülkesine salınmıştır.Bu nedenle Avrupa’daki sülünlerin bir çoğu melezdir.İngiltere’den Amerika’ya 1790’da ilk götürülen sülün koyu renk boyunlu sülündü. 1875 de ise Kaliforniya’ya Çin’den halkalı sülünü götürülmüştür. 1880 de ise yine çok sayıda sülün Oregon’a salıverildi. Sonraki yıllarda da diğer alttürler salınmıştır. Sülünler, kuş koleksiyoncuları tarafından, başta Avrupa olmak üzere bir çok ülkede saf ırkları yetiştirilen bir kuştur.Ayrıca av amaçlı olarak çiftlikler tarafından da yetiştirilir. Phasianus colchicus sülünlerinin 30 kadar alttürü vardır ve kendi içinde gruplara ayrılırlar. Ayrıca mutasyona uğramış ve albino renkte bir çok çeşitleri de bulunmaktadır. Siyah Halkalı Sülünler: Bu alttürdeki sülünlerin boyunlarında beyaz halka bulunmaz. Boyun renkleri parlak metalik yeşilimsi erguvani mora kaçan renktedir. Büyüklük olarak diğer alttürlerden daha küçük yapılıdırlar. Kanatlarının üstünde açık kahverengi tüy rengi ile diğerlerinden ayrılır. Bu grup alttürler 4 tanedir. Phasianus colchicuc colchicus : Ova sülünü (Southern Caucasus Pheasant) Yerli sülünün doğal dağılımı Bursa Karacabey, İstanbul Sarıyer, Sinop, Samsun Bafra, Alaçam ve Terme’de bulunmaktadır. Tokat Niksar’da da bir zamanlar var olduğu söylenmektedir. Ancak bir çok yerde nesli tükenmiş yada tükenme noktasına gelmiştir. Halen Sinop, Alaçam’da çok az sayıda yerli sülün kaldığı tahmin edilmektedir. Samsun Milli Parklar Başmühendisliği tarafından üretilen sülünler tekrar nesli tükenen bölgelere salınmıştır. Ancak salınan sülünlerin saf ırk olduğu söylenemez. Yetiştirilen sülünlerin çoğunluğu Macaristan’dan getirilen halkalı sülünlerle melezleştirilerek üretildiği için maalesef yerli sülün ırk yapısı bozulmaktadır. Ayrıca Gürcistan’ın Kolkheti Milli Parkı’nda, Azerbaycan’ın kuzeydoğusunda Ermenistan’ın güneyi ve İran’ın kuzeybatısında ki nehir kenarlarındaki ovalarda bulunur. Türkiye’de bulunan alttür sülündür. Sülün, avı çok sevilen bir kuştur. Bu nedenle nesli tükenme noktasına gelmiştir. Osmanlı İmparatorluğu döneminde de avcılığI yapılan bir kuştu. Osmanlı mutfağına da Bursa bölgesinden avlanan sülünler giderdi. Erkek sülünler gösterişli kuşlardır. Erkek ile dişinin görünümleri farklıdır. Ağırlığı 1900gr-2100gr arasıdır. Kuyrukla beraber uzunluğu 60-70 cm arasındadır. Erkeklerin gövdesi parlak kızıl kestane renklidir. Sırtındaki tüylerinin uçları gri ve açık kahverengi renklerdedir. Göğüs, ortaya doğru sıklaşan, siyah, enine beneklerle kaplıdır. Açık kahverengi karışık kanat tüyleri, gövdeden aşağıya sarkar. Enine siyah çizgili, yaklaşık gövdesi uzunluğunda kuyruk tüyleri vardır. Boynu, ışıkta parıldayan, parlak metalik yeşilimsi, erguvani mor renktedir. Gözlerinin yanlarındaki tüysüz deriden kadifemsi kırmızı ibikleri de göz alıcıdır. Göz hizasından arkasına çıkıntılı tüylerden sorguçları vardır. Mahmuzları olan, üçü önde biri arkada dört parmaklı güçlü ayaklara sahiptir. Ancak tavuk gibi eşelenmezler. Dişiler ise erkeklere göre daha gösterişsiz ve küçük (900gr-1300gr) yapılıdır. Kirli sarı gövde üzerine pas rengi ve kahverengi tonlarda benekler bulunur. Bu sayede daha kolay kamufle olurlar. Sülünler çok eşlidirler. Mart sonuna doğru erkek sülünler dişileri etkilemek ve hakimiyet kurmak için kur gösterilerine başlarlar. Hızla kanat çırpar ve kısa ötüşler yaparlar. Dişilerle çiftleşebilmek için diğer erkek sülünlerle kavga ederler. Kavga sırasında mahmuzlarını da kullanırlar. Kavgayı kazanan erkek dişileri etkilemek için gövde ve kuyruk tüylerini kabartırlar. Ağustos sonuna kadar süren bu üreme döneminde birkaç dişiden oluşan koloni kurarlar. Bu dönemde erkekler çok cesur oldukları için insandan da pek kaçmazlar. Dişi çalılık funda diplerine, ot ve yapraklardan yaptığı yuvaya zeytuni yeşil renkte 14-19 yumurta yapar. Yumurta sayısı beslenme ve diğer şartlara göre değişebilir. Yumurta kabukları diğer kuşlara oranla oldukça kalındır. Sadece dişi 23-24 gün süren kuluçkaya yatar. Yumurtaların en büyük düşmanları kirpi, fare, sansar, yılandır. Yavrular yumurtadan çıktığında hav tüyleri ile kaplıdır. Yumurtadan çıkar çıkmaz annelerini takip edebilirler. Yavruların bakımını sadece dişi yapar. Bir kaç haftalıkken uçmaya başlarlar.1-2 yaşlarında üreme olgunluğuna ulaşırlar. Yerli sülünler yaşam alanı olarak genellikle nehir etrafındaki sulak, ağaçlık ve fundalık düz alanları tercih ederler. Gövdeleri ağır olduğu için uçmaktan çok yürümeyi tercih ederler. Akşamları dallara tünerler. Göz açıp kapayıncaya kadar çalıların arasında kaybolurlar. Havalanınca hızla kanat çırparak kanat sesi çıkarırlar.Ancak çok fazla uzak mesafe uçmazlar. Genellikle birkaç kilometrelik alan içinde bulunurlar ve göç etmezler. Sülün yırtıcılar tarafından avlanmaz ise 5-10 sene kadar yaşayabilir. Ancak doğal ortamda başta yırtıcı kuşlar olmak üzere bir çok avcı hayvanın sevdiği avdır. Phasianus colchicus septentrionalis : Kuzey Kafkas sülünü(Northern Caucasus Pheasant ) Kuzey Kafkasya’da Dağıstan’ında içinde bulunduğu kısım, Kuban nehri Terek ve Kuma nehri ile yukarıda Volga nehrine kadar olan Hazar Denizi kıyı bölgelerinde ve daha batıda Aspheron yarımadasında dağılım gösterir. Daha koyu renklidir.
(Talisch Caucasian Pheasant) Güney doğu Azerbaycan’ın Hazar kıyısında Kızıl-Ağaç ile İran’ın Mazanderan şehri civarındaki ovalık alanlarda dağılım gösterir.
İran’ın Hazar kıyısında Ashurada ile Atrek ve Gurgen nehri civarındaki ovalarda yaşar.Göğüs benekleri daha çizgi gibi sık ve koyudur. Beyaz Kanatlı Sülünler : Bu grup alttürler Güney Rusya , Afganistan’dan Batı Çin’e kadar bulunur. Bu gruba kanatlarının üstündeki beyaz tüylerden dolayı bu isim verilmiştir. Boyun halkaları küçük olabilir veya hiç olamayabilir.Siyah halkalı sülünlerle karşılaştırıldığında daha kızıl tüylere sahiptir ve biraz daha iri sayılabilirler.
Kırgız Grubu Sülünler : Bu grup genellikle Moğolistan grubu olarak bilinse de Moğolistan’da bulunmaz. Kırgızistan, Türkmenistan ve Aral civarında bulunur. Boyun halkaları daha bakır renklidir. Ancak boyun etrafında tam halka oluşturmaz.
(Syr-Daria Pheasant)
Zeytuni Butlu Sülün : Bu grupta tek alttür bulunur. Tarim sülünü olarak bilinir. But tüy rengini zeytuni yeşil olması nedeni ile bu adı almıştır. Boynundaki beyaz halka eksiktir. Kanat örtüsü parlak kahverengidir. Doğal olarak Batı Çin’in Tarim ve Cherchen nehri etrafında bulunur.
(Tarim-basin pheasant) Gri Butlu Sülünler : Gri butlu sülünler geniş bir gruptur. Turkuatis grubu olarak da bilinirler. Doğal olarak bir alttür Tayvan’da endemik olmak üzere Çin’in güneyi, Güney Sibirya, Burma, ve Kore’ye kadar dağılım gösterirler. Erkek bireylerin but tüy renkleri, ırklara göre parlak gri, turkuvaz ve maviye kadar farklılık gösterirler. Diğer gruplara göre boynundaki halka en belirgin ve kalın olan bu grup sülünlerdir. Bu grupta en bilinenlerden birisi Çin halkalı sülünüdür (P. c. torquatus). Amerika’ya ilk olarak 1880’li yılarda bu ırk götürülerek doğaya salınmıştır. İri yapılı oldukları için daha çok et ve av amaçlı olarak da çiftliklerde üretimi yapılmaktadır. Diğer yaygın bir ırk ise Tayvan halkalı sülünüdür. (P. c. formosanus). Bu ırkın beyaz halkası P. c. torquatus’a göre biraz daha soluktur.
Ring-necked Pheasant)
(Kobdo Ring-necked Pheasant)
(Manchurian Ring-necked Pheasant)
(Korean Ring-necked Pheasant)
(Gobi Ring necked Pheasant )
(Shokohoto Ring-necked Pheasant)
Sungpan Ring-necked Pheasant
(Formosan Ring-necked Pheasant)
 # LupuS - [ÜYE OLMADAN LİNKLERİ GÖREMEZSİNİZ. BURAYI TIKLAYARAK BEDAVA ÜYE OLUNUZ...] [ÜYE OLMADAN LİNKLERİ GÖREMEZSİNİZ. BURAYI TIKLAYARAK BEDAVA ÜYE OLUNUZ...] |
| Çevrimdışı |  |
Normal
