god$whip

Astronomlar, kırmızı cüce olarak adlandırılan bir yıldızın ilk kez manyetik haritasını çıkardı.

'Science' dergisinde yayımlanan makaleye göre, kırmızı cücenin manyetik alanının dünyanınki gibi basit oluşu bilim adamlarını şaşırttı.

Astrofizikçiler, Güneş'ten 20 ışık yılı uzaktaki Pegasus takımyıldızında bulunan V374 Pegasi adlı kırmızı cücenin manyetik özelliklerini inceledi.

Ancak karmaşık bir yapı bekleyen uzmanlar, dünyanın ya da bir mıknatıs çubuğununkine benzeyen basit bir manyetik yapıyla karşılaştı.

Teoriyi çürütebilir

Toulouse Astrofizik Laboratuvarı'ndan Jean-François Donati başkanlığındaki uzmanlar, bu keşfin Güneş ve diğer yıldızların manyetik alanının oluşumuna ilişkin bilgileri çürütebileceğini belirtti.

Donati, bunun uzun vadede Güneş'in faaliyetlerinin ve bu faaliyetin yeryüzündeki iklime etkisinin çok daha iyi anlaşılmasını sağlayabileceğini düşünüyor.

Sıcaklığı Güneş'e yakın

Manyetik haritası çıkarılan kırmızı cüce, sıcaklığı 2 bin 900 santigrat dereceyi bulan küçük kütleli bir yıldız. Burada şöyle bir kıyaslama yapılabilir: Güneş'in sıcaklığı 5 bin 500 dereceye ulaşıyor.

Manyetik alanının basitliği bilim adamlarını şaşırttı, çünkü onlar, merkezlerinde ürettikleri enerjiyi çevreye boşaltabilen yıldızların içindeki kaotik madde hareketlerinin, karmaşık ve düzensiz manyetik alan oluşturması gerektiğine inanıyordu.

V374 Pegasi'nin manyetik alanının nasıl oluştuğunun anlaşılması, Güneş'in manyetik alanının nasıl oluştuğunun daha iyi anlaşılmasını sağlayabilecek.

Bu önemli bir nokta, çünkü Güneş'in manyetik alanındaki değişikliklerin dünya iklimini etkileyebilen dalgalanmalara sebep olduğu tahmin ediliyor.

Samanyolu'nun yüzde 70'i

Kırmızı cüceler, Samanyolu galaksisinde en çok bulunan yıldız türü. Güneş'e en yakın 100 yıldızın 80'i bu gruptan. Yıldızların büyük kısmını, en azından Samanyolu'ndakilerin çok büyük kısmını, Güneş'ten epey küçük yıldızlar oluşturuyor.

Samanyolu'ndaki 100 milyar kadar yıldız arasında Güneş'ten daha büyük ve daha sıcak olan yıldızların (O ve B sınıfı mavi dev yıldızlar, A sınıfı beyaz ve F sınıfı sarı-beyaz yıldızlar) oranı, yalnızca yüzde 1.

Güneş'in de dahil olduğu G sınıfı sarı yıldızların oranı yüzde 4, Güneş'ten biraz daha küçük olan turuncu yıldızların toplama oranıysa yüzde 15. Daha küçük ve soğuk olan kırmızı cüce türüyse yüzde 70'le en büyük grubu oluşturuyor.

Geri kalan grubu da, kütleleri Güneş'e yakın olan yıldızların, dış katmanlarını uzaya saldıktan sonra ömürlerinin sonunda küçülerek dünya boyutlarına inen beyaz cüceler oluşturuyor.