FaTiH

Amatörler galaksi sayacak
Araştırmacılar evrenin derinliklerinin tasnifi için gönüllülerden yardım istiyor.
LONDRA - Bilimadamları Galaxy Zoo (Galaksi Hayvanat Bahçesi) adlı yeni bir proje ile internet kullanıcılarından uzaydaki galaksileri belirlemelerine yardımcı olmalarını istiyor
Şayet beklentiler gerçekleşir ve yaklaşık 30 bin gönüllü bu projeye dahil olursa, evrenin yapısı hakkında halihazırda varolan modellerin doğru olup olmadığını hesaplamayı umuyorlar.

Önce bilgisayar başında üç dakikalık ufak bir eğitimden geçen gönüllüler, bunun ardından kendilerine gösterilen bir dizi resime bakarak gösterilen galaksilerin sprial şeklinde mi yoksa oval mi olduğunu tespit edecek.

Eğer spiral şeklindeyse, galaksinin hangi yöne doğru döndüğünü belirlemeleri isteniyor.

Galaksi fotoğrafları ABD’nin New Mexico eyaletinde kurulu Sloan Digital Sky Survey teleskobundan geliyor.

İLK GÖREN SİZ OLUN
Projeyi geliştiren bilimadamlarından biri İngiltere’nin Oxford Üniversitesi’nde Astrofizik hocası olan Kevin Schawinski, “Ben tek başıma bir hafta içinde 50 bin galaksiyi sınıflandırdım” diyor:

“Çok eğlenceli bir iş olmasının yanısıra, gönüllülere ihtiyacımız var çünkü insan beyni böyle şekillerin sınıflandırılmasında bir bilgisayardan çok daha maharetli.”

Projenin başındaki araştırmacılar, bütün gönüllülere sesleniyor: “İster beş dakika, ister beş saat çalışın, her türlü katkının çok kıymetli faydası olacaktır.”

Bundan önce benzer bir uzay projesi daha gönüllülere başvurmuştu.

NASA, bir kuyrukluyıldızdan toplanan toz parçalarının sınıflandırılmasını internet aracılığıyla stardust@home sitesinde gerçekleştirdi.

Oxford ekibinden projede çalışan bir başka bilimadamı, Dr. Crhis Lintott, “Çok başarılı geçen bir araştırmaydı” diyerek ekliyor: “Bizim galaksilerimiz toz partiküllerine bakmaktan çok daha ilginç.”

“Projede yer alan gönüllüler uzayın daha önce başka hiçkimse tarafından görülmemiş bir köşesine ilk kez bakıyor olacak. Çünkü tasnif edilen uzay fotoğrafları bir robot kamera tarafından çekiliyor.

“Görüntüler, kameradan bilgisayar ekranına aktarılana dek başka kimse tarafından görülmediği için, proje çalışanları evrene göz atan ilk insanlar olarak tarihe geçecek!”

AMATÖR GÖZÜN FARKI
Kozmolog Kate Land, fotoğrafların sınıflandırılmasında amatörlerin çok daha başarılı olacağını düşünüyor:

“Biz ayrıntılara takılıyoruz, benim başıma sık sık geliyor bu. Oysa amatörler ilk baktıklarında edindikleri intiba ne ise onu doğrudan kayda geçiyor. Doğru olanı da bu.”

Araştırma ekibi, 20 ila 30 bin arasında gönüllünün katkısıyla projenin iki-üç ayda tamamlanmasını umuyor.

Proje sonucunda, galaksilerin kendi etrafında dönüşü hakkındaki teoriler sınanacak.

Kimi gökbilimciler galaksilerin hepsinin birbiriyle uyumlu şekilde döndüğüne inanıyor.

Galaxy Zoo ekibinde yer alan bilimadamları ise galaksilerin dönüş hareketlerinin belirli bir kural izlemediği görüşünde.

Ama Kate Land, sonuçta ne ile karşılaşacaklarını bilmedikerini söylüyor:

“Belki de galaksilere dair hiç ummadığımız hareket düzenekleri keşfedeceğiz. Böyle bir sürprizle karşılaşmamız da olası!”